Κ.Μοράρος: Εκλογές ΟΤΑ και απλή αναλογική

Άρθρο του  Κωνσταντίνου Α. Μοράρου

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019 θα γίνουν με το εκλογικό σύστημα της απλής και ανόθευτης αναλογικής και είναι σημαντικό βήμα στην ωριμότητα του πολιτικού συστήματος, διατεινόταν ο τέως Υπουργός Εσωτερικών Παν. Σκουρλέτης και ο Γενικός Γραμματέας Κώστας Πουλάκης. Αυτό θα φανεί και θα δοκιμαστεί στην πράξη, είπαμε οι τρίτοι, οι απέξω. Πρακτικά θα σήμαινε, ότι ο αριθμός των εδρών που θα λάβουν οι Δημοτικοί συνδυασμοί στο κάθε Δημοτικό Συμβούλιο εξαρτάται απ’ τις ψήφους τους, χωρίς καμία πριμοδότηση. Στο Δημοτικό Συμβούλιο που θα εκλεγεί, που είναι το κατ’ εξοχήν πολιτικό και καθοδηγητικό όργανο του Δήμου, όσον αφορά την λήψη μίας απόφασης, εφαρμόζεται η απλή αναλογική, με την ισοδύναμη καταγραφή της ψήφου του κάθε δημοτικού συμβούλου πλειοψηφίας και μειοψηφίας, καταγράφεται δε πλειοψηφία, μόνον εφόσον η πραγματικές ψήφοι ξεπεράσουν το 50% του αριθμού των εδρών συν μία. Σε παράλληλη αντιστοιχία με το Δημοτικό Συμβούλιο, η απλή αναλογική θα εκφράζεται για την διαμόρφωση της πλειοψηφίας και στις αποφάσεις των άλλων συλλογικών οργάνων του Δήμου, όπως Οικονομικής επιτροπής κλπ.

Βέβαια πριν πέσουν οι πανηγυρισμοί των φίλων των αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών, ο νυν Υπουργός Εσωτερικών Αλέξης Χαρίτσης, στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ στα Ιωάννινα αρχές Δεκέμβρη προανήγγειλε δύο σημαντικές αλλαγές στον νόμο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, χαϊδεύοντας τα αυτιά του κατεστημένου, των ήδη ερετών. Όπως είπε, «το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί στη Βουλή για ψήφιση τροπολογία που θα προβλέπει την αύξηση των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων των συνδυασμών. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των υποψηφίων θα είναι τουλάχιστον ίσος με το αριθμό των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου του αντίστοιχου δήμου και θα παρέχεται η δυνατότητα να είναι αυξημένος κατά 50%. Επίσης, πρόεδρος στις Τοπικές Κοινότητες θα εκλέγεται μόνο μεταξύ των δυο πρώτων σε ψήφους συνδυασμούς».

Στην ουσία καταργείται όλο το πνεύμα και το γράμμα του «Κλεισθένη» για τις εκλογές. Δεν είναι ούτε απλή, ούτε ανόθευτη αναλογική η εκλογική διαδικασία. Ο «Κλεισθένης» ήρθε τούμπα στον τμήμα αυτό. Διότι πρώτον για να κατέβει Συνδυασμός χρειάζεται απόλυτη συμμετοχή σ΄όλον το Δήμο και όχι μόνον σε μια Τοπική Κοινότητα, όπως προέβλεπε ο «Κλεισθένης» και δεύτερον και σημαντικό ο/η πρόεδρος της τοπικής κοινότητας δεν θα είναι ο πλειοψηφόν υποψήφιος αλλά ο υποψήφιος που έρχεται πρώτος και ανήκει στον πρώτο ή δεύτερο σε ψήφους Συνδυασμό. Οι επικριτές της απλής αναλογικής φοβούνται, ότι με το εν λόγω σύστημα ο συνδυασμός που πλειοψήφησε θα είναι όμηρος μειοψηφιών. Με άλλα λόγια λένε ότι θα κυβερνούν οι μειοψηφίες. Απ’ την στιγμή που δεχόμεθα όμως ως έννοιες παρωχημένες στον χώρο της τοπικής Αυτοδιοίκησης, τους ιδεολογικούς, προγραμματικούς και κομματικούς διαχωρισμούς, τί νόημα έχουν τέτοιες φοβίες; Τέτοιου είδους απόψεις, αποκλείουν και απομακρύνουν ικανότατους πολίτες απ’ την τοπική αυτοδιοίκηση, που ως γνωστόν, δεν διαθέτει, σε μεγάλη πλειοψηφία, πολιτικό προσωπικό, μεγάλων επιδόσεων και αποδόσεων. Για μια ακόμα φορά νίκησε η συντήρηση; Μόλις γίνει νόμος θα το φανεί.

Το βασικό πρόβλημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι το όχι καλής ποιότητας πολιτικό της δυναμικό. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα τώρα που τελειώνει η θητεία και αρχίζουν οι φυγόκεντρες τάσεις για την αυτονόμηση των Συμβούλων. Αυτό από μόνο του δεν είναι κακό. Άσχημος είναι ο τρόπος που εμφανίζεται. Τέσσερα χρόνια ήταν όλα μέλι γάλα και τώρα είδαν την προϋπάρχουσα ανικανότητα, ή επειδή ήταν στα οφίτσια, δεν θέλαν να τη δούν; Εντωμεταξύ, οι περισσότεροι αυτοδιοικητικοί, όπως και οι περισσότεροι νεοέλληνες δεν διαβάζουν και δεν έχουν ενημερωθεί για τοις αλλαγές που ετοιμάζει το Υπ. Εσωτερικών και κάνουν κινήσεις βάσει του «παλιού» Κλεισθένη…

Η εφαρμογή της απλής αναλογικής, θα μπορούσε να αποτρέψει την περαιτέρω φτώχεια, την ανεπάρκεια και την παρακμή που σήμερα βιώνουν τα Δημοτικά Συμβούλια από πλευράς ανθρώπων που τα στελεχώνουν. Απαιτήθηκε βαθιά και ριζική μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη», ο οποίος δεν ενίσχυε τις εκλογές συνεργασίες, μεταξύ των Δημοτικών συνδυασμών που εκπροσωπούνται στο Συμβούλιο. Ο «Καλλικράτης» ενίσχυε τους περιορισμούς των συνεργασιών μεταξύ των δημοτικών παρατάξεων και των προσώπων των Δημοτικών Συμβουλίων και κράτησε χαμηλά τις επιδόσεις του ανθρώπινου – πολιτικού δυναμικού της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η πολυπόθητη αποτελεσματική διοίκηση και οικονομική ανάπτυξη της χώρας, περνάει υποχρεωτικά μέσα από μία ισχυρή και αποκεντρωμένη Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το βάρος αυτό, μπορεί να το επωμιστεί μόνο όταν διαθέτει το κατάλληλο και ικανό έμψυχο πολιτικό δυναμικό. Εάν κοιταχτούμε γύρω μας, δεν είναι σίγουρο ότι μπορούμε να το βρούμε. Θλιβερή εικόνα, τα ίδια πρόσωπα και οι τετριμμένες ιδέες τους. Ίδιοι άνθρωποι, ίδιες παρωχημένες αντιλήψεις, χωρίς θέση, άποψη και φαντασία. Λόγος ρηχός, κουραστικός, αποκρουστικός, μη εμπνευσμένος. Ζούμε ξανά το ίδιο σκηνικό του παρελθόντος. Δεν το αξίζει ο τόπος μας, είναι αδικία. Το μόνο κοινό είναι ότι τα πρόσωπα αυτά, βάλλουν κατά της απλής αναλογικής και μάλλον και το αρμόδιο Υπουργείο έχει συνταχθεί μαζί τους.

Δεν προβάλετε όραμα και θέσεις για τη διαχείριση της Αυτοδιοίκησης, για το Δήμο για την Περιφέρεια, να κρίνουν οι πολίτες. Μετά τις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές, κάποιος που είχε εκλεγεί, σε ερώτηση για τις προτεραιότητές του για την περιοχή απάντησε: «να απορροφήσουμε τα κονδύλια του ΕΣΠΑ». Κενότητα, ανικανότητα, ασχετοσύνη! Μπέρδεψε, ή δεν ξέρει να ξεχωρίζει, το μέσον από τον σκοπό! Τα χρήματα είναι το μέσον, οι προτεραιότητες είναι το όραμα. «Πώς θέλω να δω τον τόπο μου στα επόμενα είκοσι χρόνια», αυτό το πρόταγμα πρέπει να συζητηθεί, να γίνουν οι προτάσεις και επ’ αυτού να κληθούν να αποφασίσουν οι πολίτες – ψηφοφόροι

Ακόμα είναι απαραίτητο να αποφασιστεί: θέλουμε Δημοτικό Συμβούλιο περιορισμένης  κοινωνικής ευθύνης; Θέλουμε Δημαρχοκεντρικό σύστημα διακυβέρνησης; Επιζητείται να διαμορφωθεί  μία κοινωνική συνείδηση, που θα ελέγχει  ξεχωριστά τον κάθε δημοτικό σύμβουλο, έξω από κομματικές γραμμές και ιδεοληψίες,   για να παραχθούν επιτέλους οι αναγκαίες πολιτικές συναινέσεις και συμπεριφορές;