Σταμάτης Θεοδωρόπουλος:Αριστερά στους Δήμους για σχεδιασμένη τοπική ανάπτυξη

Άρθρο του Σταμάτη Θεοδωρόπουλου

Η ταυτόχρονη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών με τις Ευρωεκλογές μπορεί να μεταφέρει ένα μέρος της προσοχής των πολιτών μακριά από την αυτοδιοίκηση, δίνει όμως την ευκαιρία να συζητηθεί ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Η σχέση ανάμεσα στις ασκούμενες πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στις ανάγκες και δυνατότητες της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ακόμη περισσότερο σημαντική είναι αυτή η σχέση για την σύγχρονη Αριστερά που είναι και ευρωπαϊστική και αποκεντρωτική στην αντίληψη της για το κράτος. Το αίτημα για την οικονομική αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης και για την αυτονομία του αναπτυξιακού σχεδιασμού σε αυτοδιοικητικό επίπεδο έχει συνδεθεί με ιστορικές μορφές της Αριστεράς στους Δήμους.

Όμως ειδικά για τον Πρώτο Βαθμό της Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα είχαν γίνει μέχρι πρόσφατα πολύ λίγα για την άμεση και αυτόνομη σχέση του με το ευρωπαϊκό επίπεδο. Η δυνατότητα πρόσβασης των Δήμων στα χρηματοδοτικά εργαλεία είτε του ΕΣΠΑ είτε των προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαμεσολαβούνταν σχεδόν πάντα από κάποιο Υπουργείο ή Περιφέρεια. Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν οι Δήμοι να χρηματοδοτούνται συχνά όχι για αυτό που επέλεγαν (και άρα θεωρητικά τουλάχιστον αυτό που χρειάζονται περισσότερο) αλλά για αυτό που… τους τύχαινε μέσα στην συνολική κατανομή των πόρων. Περίσσευαν χρήματα από ευρωπαϊκούς πόρους για δρόμους; Πάρτε νέους δρόμους ακόμη κι αν δεν σας είναι απαραίτητοι.

Μια σημαντική αλλαγή σημειώθηκε με την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία πρέπει να συνεχιστεί και να σταθεροποιηθεί. Τόσο από τις Περιφέρειες μέσω των εργαλείων της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) όσο από το Υπουργείο Εσωτερικών με το πρόγραμμα ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ παραχωρήθηκαν σημαντικοί πόροι στους Δήμους για να υποστηρίξουν τον δικό τους σχεδιασμό. Οι μεν ΟΧΕ απορροφώνται με φορέα διαχείρισης και σχεδιασμού τους ίδιους τους Δήμους  το δε πρόγραμμα ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ υλοποιήθηκε «σπασμένο» σε πολλούς επί μέρους άξονες ώστε να μπορούν επιτέλους οι Δήμοι να επιλέγουν ακριβώς αυτά τα έργα που αντιστοιχούν στις προτεραιότητες τους.

Η τάση που επικρατεί στην ΕΕ είναι η ενίσχυση αυτών των χρηματοδοτικών εργαλείων που κατευθύνονται άμεσα στους Δήμους. Άρα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία η εκλογή Δημοτικών Αρχών οι οποίες έχουν την πολιτική βούληση και την ικανότητα να μπουν σε αυτά τα χρηματοδοτικά εργαλεία και να τα αξιοποιήσουν.

Αναφέρομαι στην πολιτική βούληση γιατί η διεκδίκηση από την ΕΕ πόρων άμεσα από τους Δήμους προϋποθέτει την πλήρη εγκατάλειψη του πελατειακού μοντέλου Διοίκησης των Δήμων και της λογικής των έργων βιτρίνας. Αυτά απλά δεν είναι επιλέξιμα και οι υπηρεσίες που διαχειρίζονται κεντρικά το ΕΣΠΑ δεν χαρίζονται σε κανέναν. Η ύπαρξη βιώσιμου τοπικού αναπτυξιακού σχεδίου με μετρήσιμα αποτελέσματα στην τοπική οικονομία και κοινωνία είναι απόλυτη προϋπόθεση για την διασφάλιση αυτών των πολύτιμων για τους Δήμους χρηματοδοτήσεων.

Χαρακτηριστική της πλήρους αποτυχίας των δυνάμεων του παλαιού δικομματισμού και του πελατειακού συστήματος στους Δήμους είναι η προπέρσινη παταγώδης αποτυχία της διεκδίκησης ΟΧΕ από τους Δήμους της βόρειας Αθήνας με επικεφαλής το Μαρούσι. Η πρόταση η οποία κατατέθηκε για λογαριασμό όλων αλλά με ευθύνη του Δήμου Αμαρουσίου ήταν τόσο πρόχειρη και αποκλειστικά στη λογική του κενού εντυπωσιασμού που απορρίφθηκε πλήρως. Μηδέν ευρώ παίρνουν οι Δήμοι της βόρειας Αθήνας από τα 260 εκατομμύρια της ΟΧΕ στην Αττική.  Οι λόγοι της αποτυχίας δεν είναι προφανώς κάποια πολιτική μεροληψία ενάντια στην περιοχή, καθώς από την ΟΧΕ χρηματοδοτήθηκαν γενναία άλλοι Δήμοι όπως ο Πειραιάς.

Η Αριστερά στους Δήμους καλείται να καταθέσει όχι μόνον την κοινωνική ευαισθησία της πολιτικής της και την περιβαλλοντική φροντίδα αλλά και την στρατηγική της αντίληψη για τοπική ανάπτυξη με αποκέντρωση και βιώσιμο σχεδιασμό. Το χθες των ρουσφετιών και της προχειρότητας αναμετριέται με το αύριο του προοδευτικού σχεδίου και του Δήμου για τους πολλούς. Ένα στοίχημα πολύ σημαντικό για τα επόμενα 4 χρόνια που θα κριθεί στις 26 Μαϊου.

• Ο Σταμάτης Θεοδωρόπουλος είναι υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Κηφισιάς με τον συνδυασμό «Κοινωνία Παρούσα»