Σγουρός: “Είμαστε υπόλογοι και δακτυλοδεικτούμενοι”

“Λυπάμαι όμως που το λέω, αλλά αισθάνομαι ότι βρίσκομαι κάθε φορά σε ένα θέατρο και βλέπω το ίδιο και το ίδιο χιλιοπαιγμένο έργο.

Οι πρωταγωνιστές είναι διαφορετικοί, το έργο μας όμως πάντοτε το ίδιο.

Από τη μία πλευρά είναι ο εκάστοτε Υπουργός Εσωτερικών, ο εκάστοτε εκπρόσωπος της κεντρικής διοίκησης.

Που δεν λέω, αναγνωρίζει τη συμβολή μας, τις προσπάθειές μας, όμως μετά την έξοδο από αυτή την αίθουσα μας μένουν αμανάτι τα ευχολόγια και οι υποσχέσεις.

Κι από την άλλη πλευρά είναι οι αιρετοί της αυτοδιοίκησης που διεκδικούν κάθε φορά τα αυτονόητα, που προσπαθούν «να αποδείξουν ότι δεν είναι ελέφαντες» χωρίς να βλέπουν αντίκρισμα στις προσπάθειές τους”.

Ανέφερε, μεταξύ άλλων, στην ομιλία του. ο π.Περιφερειάρχης Αττικής Γιάννης Σγουρός, στο συνέδριο της ΕΝΠΕ.

Αναλυτικά η ομιλία: 

Φίλες και φίλοι,

Να καλωσορίσω και από την πλευρά μου, όλες και όλους τους συμμετέχοντες στο συνέδριο της ΕΝΠΕ.

Πρόκειται για ένα συνέδριο το οποίο γίνεται στη δεύτερη θητεία και στον έβδομο χρόνο ζωής του θεσμού της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.

Λυπάμαι όμως που το λέω, αλλά αισθάνομαι ότι βρίσκομαι κάθε φορά σε ένα θέατρο και βλέπω το ίδιο και το ίδιο χιλιοπαιγμένο έργο.

Οι πρωταγωνιστές είναι διαφορετικοί, το έργο μας όμως πάντοτε το ίδιο.

Από τη μία πλευρά είναι ο εκάστοτε Υπουργός Εσωτερικών, ο εκάστοτε εκπρόσωπος της κεντρικής διοίκησης.

Που δεν λέω, αναγνωρίζει τη συμβολή μας, τις προσπάθειές μας, όμως μετά την έξοδο από αυτή την αίθουσα μας μένουν αμανάτι τα ευχολόγια και οι υποσχέσεις.

Κι από την άλλη πλευρά είναι οι αιρετοί της αυτοδιοίκησης που διεκδικούν κάθε φορά τα αυτονόητα, που προσπαθούν «να αποδείξουν ότι δεν είναι ελέφαντες» χωρίς να βλέπουν αντίκρισμα στις προσπάθειές τους.

Δεν θα ακυρώσω ούτε θα παραγνωρίσω τα βήματα που έχουν γίνει προς τα μπρος όλα αυτά τα χρόνια. Ούτε τις καλές προθέσεις, ούτε τη διάθεση για συνεργασία.

Ούτε βεβαίως τη σημασία των Συνεδρίων όπου αποτυπώνονται οι απόψεις όλων των συναδέλφων και τα αιτήματα του θεσμού προς την κεντρική διοίκηση.

Όμως 23 χρόνια από τη σύσταση της αιρετής δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης, τα άλυτα προβλήματα παραμένουν συντριπτικά περισσότερα από τα λυμένα.

Αυτή είναι η ωμή αλήθεια.

• Το νομοθετικό πλαίσιο παραμένει αχανές, δαιδαλώδες και αντιφατικό. Οι δε τροπολογίες που φέρνουν τα πάνω κάτω ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια σε κάθε νόμο που ψηφίζεται στη Βουλή.

• Το οικονομικό πλαίσιο είναι ασφυκτικό, νέες αρμοδιότητες έρχονται χωρίς πόρους, και όσες περιφέρειες δεν είχαν ταμειακά διαθέσιμα επαρκή κατά το παρελθόν για να μπορούν να βάλουν πλάτη σήμερα δεν μπορούν να λειτουργήσουν.

• Το προσωπικό αποψιλώνεται χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα αντικατάστασής του.

• Η γραφειοκρατία είναι τόσο δαιδαλώδης που ακόμη και ενέργειες επείγουσες που πρέπει να υλοποιούνται εδώ και τώρα καταλήγουν να γίνονται πράξη μετά από χρόνια.

• Η ύπαρξη της αποκεντρωμένης διοίκησης εξακολουθεί να δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.

Όλα αυτά δείχνουν ότι το οικοδόμημα της δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης, μπορεί να χτίζεται λιθαράκι λιθαράκι εδώ και 23 χρόνια, παραμένει όμως ένα ημιτελές κτίσμα.

Και παραμένει ημιτελές, με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, για τον απλούστατο λόγο ότι όλες στηρίζουν τη λειτουργία τους σε πελατειακές λογικές.

Προτιμούν ένα κράτος ανοικοκύρευτο, στο οποίο θα έχουν τον πλήρη έλεγχο και θα μπορούν να κάνουν εξυπηρετήσεις, από ένα κράτος νοικοκυρεμένο με περιορισμένες δυνατότητες παρέμβασης.

Και έτσι σήμερα, αντί να έχουμε ένα αποκεντρωμένο κράτος στρατηγείο, ένα κράτος επιτελικό, με ισχυρές Περιφέρειες με αναπτυξιακές δυνατότητες και ισχυρούς δήμους κοντά στους πολίτες, έχουμε ένα κράτος που ενώ στα λόγια διαφημίζει την αποκέντρωση, στην πράξη όμως πράττει τα ακριβώς αντίθετα.

Και αντί με την πολυεπίπεδη λειτουργία της η Πολιτεία ως σύνολο να μπορεί να υποβοηθά την ανάπτυξη, την παροχή καλύτερων υπηρεσιών στους πολίτες, βλέπουμε ότι ουσιαστικά αποτελεί τροχοπέδη.

Δυστυχώς πράγματα λυμένα στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η διοικητική, οικονομική, φορολογική, κανονιστική αυτοτέλεια εδώ αποτελούν άγνωστες έννοιες.

Και φυσικά στην πρώτη στραβοτιμονιά το ανάθεμα των πολιτών τους παίρνει μπάλα όλους.

Γιατί τον πολίτη δεν τον νοιάζει το γράμμα του νόμου.

Τον νοιάζει το αποτέλεσμα.

Εμείς όμως δεν μπορούμε να πράξουμε βάσει του αποτελέσματος.

Είμαστε υπόλογοι και δακτυλοδεικτούμενοι.

Δεν μας καλύπτει κανένας νόμος και καμία ασυλία. Γεμάτα είναι τα Δικαστήρια με υποθέσεις που σέρνονται αιρετοί για τον τάδε και τον δείνα λόγο.

Κάποιοι βέβαια θα πουν ότι πολλές από τις επιθυμητές αλλαγές δεν μπορούν να γίνουν διότι προσκρούουν σε αντίθετες διατάξεις του Συντάγματος.

Πρόσχημα.

Το Σύνταγμά μας ορίζει ότι :

• Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού (άρθρο 102, παρ. 1)
• Ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια (άρθρο 102, παρ. 2)
• Ότι δεν επιτρέπεται το κράτος να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους (άρθρο 102, παρ. 3)
• Ότι κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση συνεπάγεται και τη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων (άρθρο 102, παρ. 4)

Σε ποιο λοιπόν σημείο το Σύνταγμα εμποδίζει την ορθή κατανομή των αρμοδιοτήτων;

Σε ποιο σημείο εμποδίζει την μεταβίβαση των ανάλογων πόρων για την άσκηση των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων;

Σε ποιο σημείο εμποδίζει την ισχυροποίηση των αυτοδιοικητικών θεσμών;

Εάν η κεντρική διοίκηση δεν αντιληφθεί επιτέλους τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι αυτοδιοικητικοί θεσμοί :

• για την εύρυθμη λειτουργία του κράτους,

• για την ποιότητα της δημοκρατίας μας,

• για τη σχέση κράτους πολιτών,

• για την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής,

• για κάθε τομέα στην κοινωνία μας.

Τότε όλα τριγύρω θα αλλάζουνε και όλα τα ίδια θα μένουν.

Απλά τα πράγματα κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.

Το πρόβλημα με την κεντρική διοίκηση δεν είναι ότι δεν μπορεί. Δεν θέλει.

Και η απάντησή μας σε αυτή τη λογική δεν μπορεί να είναι ενδοτική, δεν γίνεται να πορευόμαστε στην κατεύθυνση του σφάξε με αγά μου να αγιάσω.

Διότι τότε δικαίως θα είμαστε στα μάτια των πολιτών και εμείς, μέρος του προβλήματος.

Ο καθένας ας κάνει τις επιλογές του.

Κλείνοντας θέλω να σχολιάσω αυτό που είπε ο Υπουργός Εσωτερικών για την απλή αναλογική που τη συζητάμε εδώ και αρκετούς μήνες.

Το είπα και την άλλη φορά, σε ό,τι μας αφορά τουλάχιστον, δεν είμαστε κατά της απλής αναλογικής.

Κρούετε ανοικτές θύρες κε Υπουργέ.

Για μας η απλή αναλογική είναι δημοκρατική πρόκληση. Εξαρτάται όμως πως την εφαρμόζεις και πότε την εφαρμόζεις.

Διότι – φέρνω ένα παράδειγμα – εάν γίνει πράξη η σκέψη να μην συνδέεται η ανθρωπογεωγραφία των συμβουλίων με το πρόσωπο του δημάρχου ή του περιφερειάρχη τότε είναι σαφές ότι οδηγούμαστε σε καταστάσεις απρόβλεπτες.

Προσωπικά καλώ τον κ. Υπουργό να μην θυσιάσει την ομαλή λειτουργία των αυτοδιοικητικών θεσμών στον βωμό του χρώματος του εκλογικού χάρτη.

Δεν μπορεί 325 δήμοι και 13 περιφέρειες να γίνουν μπάχαλο στην προοπτική να κερδίσει ένα κόμμα έναν δήμο ή μία περιφέρεια παραπάνω.

Σας ευχαριστώ