Γιάννης Νικολαράκος: Εμπόριο, κρίση και πανδημία. Η πορεία προς τον γκρεμό

Γράφει ο Γιάννης Νικολαράκος

Το εμπόριο στην Ελλάδα υπήρξε ένας βασικός πυλώνας της οικονομίας της χώρας μας, διαχρονικά. Τα καταστήματα λιανικής συμμετέχουν στις κοινωνικές και οικονομικές διαδικασίες του κράτους και έχουν στηρίξει τα δημοσιονομικά έσοδα επί σειρά ετών.

Κατά την διάρκεια του προηγούμενου αιώνα, το εμπόριο πέρασε από πολλά στάδια αλλά πάντα έμενε όρθιο προσφέροντας τα προϊόντα του και κρατώντας ταυτόχρονα την κοινωνική συνοχή.

Μετά την έλευση του 2000 και σε συνδυασμό με τι νέες τεχνολογίες, το εμπόριο πέρασε σε μια νέα εποχή. Οι πολυεθνικές και το ηλεκτρονικό εμπόριο ήταν πια γεγονός. Αυτό ήταν το πρώτο πλήγμα για τα μικρά καταστήματα λιανικής. Παρόλα αυτά, η αγορά προσαρμόστηκε και μέσα στην πρώτη δεκαετία του 2000, τα μαγαζιά άνθιζαν ξανά. Με την κρίση του 2010 χάθηκε το 50% του τζίρου από το εμπόριο με αποτέλεσμα οι επιχειρηματίες να μείνουν εκτεθειμένοι στις υποχρεώσεις τους. Ήταν ένας βίαιος θάνατος για πολλούς και μεγάλη οικονομική αιμορραγία για τους υπόλοιπους. Τότε δημιουργήθηκε ένας μεγάλος χώρος για τις μεγάλες πολυεθνικές, που τοποθετήθηκαν στην ελληνική αγορά πιο δυναμικά από ποτέ. Εταιρείες με τεράστιους τζίρους παγκοσμίως οι οποίες είχαν την δυνατότητα να γίνουν τόσο ανταγωνιστικές στα προϊόντα και στις τιμές, που φαινόταν σχεδόν αδύνατο να τα καταφέρουν οι μικρές επιχειρήσεις. Οι έμποροι, με αρκετές απώλειες, κατάφεραν πάλι να επιβιώσουν διότι το μαγαζί της «γειτονιάς» φαίνεται ότι έχει ακόμη να δώσει πολλά.

Έτος 2019, παγκόσμια υγειονομική κρίση. Ένας ιός, που κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει και καταρρέει η μία χώρα μετά την άλλη. Προτεραιότητα για όλους, η υγεία. Κλειστά σχολεία, κλειστές υπηρεσίες και κλειστά μαγαζιά. Όλα μπόρεσαν να τα αντιμετωπίσουν οι έμποροι. Πάντα έβρισκαν λύση για να κρατήσουν την επιχείρησή τους ανοιχτή και να συντηρήσουν την οικογένειά τους. Όμως τώρα τους ζητείται το ακατόρθωτο. Να μείνουν όρθιοι, χωρίς μαγαζί, χωρίς πελάτες και χωρίς εισπράξεις. Η ενίσχυση του κράτους με την επιστρεπτέα προκαταβολή είναι σταγόνα στον ωκεανό. Όσο τα καταστήματα μένουν κλειστά, ο έμπορος δεν χάνει απλώς εισόδημα, δημιουργεί χρέη τα οποία θα κλιθεί να πληρώσει μαζί με τα τρέχοντα, δηλαδή διπλά. Αν δεν είναι αυτό καταστροφή τότε τι είναι.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι δημιουργείται μία νέα τάξη πραγμάτων στην λιανική πώληση αγαθών κατά την οποία θα υπάρξει μία πλήρης αναδιάρθρωση της αγοράς. Βγαίνοντας από την πανδημία θα έχουμε οδηγηθεί υποχρεωτικά σε αλλαγή στρατηγικής των επιχειρήσεών μας. Αυτήν την αλλαγή είναι βέβαιο ότι δεν θα μπορέσουν να την ακολουθήσουν όλοι γιατί οι αλλαγές χρειάζονται τόλμη, ρίσκο και κυρίως επενδύσεις. Εδώ είναι που έρχεται στο προσκήνιο η σχέση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με τους εμπόρους. Για να επενδύσεις χρειάζονται χρήματα και για να βρεις χρήματα πρέπει να απευθυνθείς στις τράπεζες και για να σε ακούσουν οι τράπεζες πρέπει να είσαι ενήμερος. Πόσο ενήμερος προς τις τράπεζες είναι ο Έλληνας μικροέμπορος μετά από δέκα ολόκληρα χρόνια βαθειάς οικονομικής ύφεσης; Αυτό είναι ένα ερώτημα που πρέπει η κυβέρνηση να το λάβει σοβαρά υπ’ όψη της για τον σχεδιασμό της επόμενης μέρας.

Δυστυχώς, μέτρα του τύπου “click away”, μεγαλύτερα προβλήματα δημιουργούν παρά βοηθούν. Υπάρχει λανθασμένη εντύπωση στον κόσμο αλλά και στους εμπόρους ότι τα καταστήματα είναι ανοιχτά και μπορούν οι άνθρωποι να κάνουν τις αγορές τους. Η σαιζόν των Χριστουγέννων έχει χαθεί και δεν θα αναπληρωθεί . Το σχοινί που ακροβατούσε η αγορά, έσπασε και βρισκόμαστε σε ελεύθερη πτώση. Είναι υποχρέωση της κυβέρνησης να απλώσει δίχτυ ασφαλείας.

Γιάννης Νικολαράκος

Αντιδήμαρχος Πολιτισμού & Αθλητισμού Δήμου Αμαρουσίου

Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αμαρουσίου

Πρόεδρος Συλλόγου Οπτικών Οπτομετρών Ελλάδος