Σωτήρης Γλυκοφρίδης: Φυσική, Βιολογία, και φορείς της απροσδιοριστίας

0
318

Γράφει ο Σωτήρης Γλυκοφρύδης

Η Φυσική πραγματεύεται τη φύση. Η Βιολογία τη λογικότητα της ζωής. Μέχρι τον Αϊνστάιν η Φυσική ήταν ντετερμινιστική, μηχανιστική αιτιοκρατία. Όλα έβαιναν βάσει ενός σχεδίου, ενός μηχανισμού που δούλευε σαν το ρολόι, με κυριότερο θιασώτη αυτής της τεχνικής τον Νεύτωνα. Το ίδιο και η βιολογία, με κυριότερο θιασώτη αυτής της μηχανιστικής τεχνικής τον Μέντελ. Το νευτώνειο και αιτιοκρατικό σύστημα κυριαρχούσε. Στον άνθρωπο προσέφερε ασφάλεια, όπως το γραμμικό σύστημα του Ευκλείδη. Από τον Αϊνστάιν όμως και ύστερα αρχίζει η αμφιβολία. Ο Δημιουργός στο υπέδαφος της τεχνικής του προκύπτει να έχει μια σχετικότητα. Ο γέρων, η παλαβή αυτή ιδιοφυΐα της φυσικής, ο Αϊνστάιν, παρότι ένθεος παρουσιάζει στη φύση κάτι που και ο ίδιος έχει αρχίσει να δημιουργεί στο πίσω μέρος του μυαλού του, την ερώτηση αν ο Θεός παίζει ζάρια. Δεν το αποδέχεται και κάνει το μεγάλο σφάλμα. Για να υποστηρίξει πως δεν παίζει, συντάσσει στη γενική θεωρία της σχετικότητας ως ντετερμινιστικό μηχανισμό μια σταθερά, την κοσμολογική σταθερά Λ, η οποία αποδεικνύεται αυθαίρετη, αυτό που ονομάζεται ad hoc, που σημαίνει ¨επί τούτοις¨. Αυτή η σταθερά διαψεύδεται ως ¨πονηρό¨ αξίωμα και καταρρίπτεται, και ο ίδιος τελικά πως το τέλος της ζωής του το καταλαβαίνει. Ότι, ασχέτως αν το παραδέχεται, ναι, είναι πιθανόν ο θεός να παίζει ζάρια. Αλλά και κατά τη βαθύτερη θεώρηση της σχετικότητας, όμως, καθώς όλα είναι σχετικά, μπορεί και να μην παίζει. Η εποχή πάντως της αμφιβολίας έχει ξεκινήσει.

Κάπου εκεί κοντά και λίγο διάστημα πιο πριν έχει σκάσει μια βόμβα που λέγεται Δαρβίνος. Δεν έχει σημασία αν η θεωρία του της εξέλιξης των ειδών προσδίδει την επικράτηση του ικανοτέρου, του ¨πιο δυνατού¨ όπως λέγεται συνήθως, αλλά ότι κατάργησε τον ντετερμινισμό, τη μηχανιστική αιτιοκρατία. Η τύχη παίζει ρόλο στη φυσική επιλογή, στην επικράτηση της ζωής, και όχι ο προσχεδιασμός της. Ο Δημιουργός είναι ένας τυφλός ωρολογοποιός, κατά την επέκτασή της. Αυτό φυσικά επέφερε τη μήνη της θρησκείας. Τα γραμμικά ευκλείδεια συστήματα και εδώ κατέρρευσαν, όπως και με τη Φυσική του Αϊνστάιν. Εδραιώνεται ο κβαντισμός στη Φυσική, το δισυπόστατο, και η γάτα του Σρέντιγκερ, η απροσδιοριστία. Ομοίως ακολουθεί και στη Βιολογία ο νεοδαρβινισμός με τις τυχαίες μεταλλάξεις, και είναι στο δρόμο ο μεταδαρβινισμός με τα παράλληλα συστήματα και τους μεγάλους ελκυστές, τις οριζόντιες μεταθέσεις γονιδίων που δύνανται να μεταλλάξουν ταχέως τις δομές των οργανισμών με κυριότερους μεταθέτες τους ιούς. Το χάος πλέον εξαπλώνεται και από τα αποτελέσματα της αστρονομίας-αστροφυσικής, όπου ο θεός δεν παίζει μόνο ζάρια αλλά και κάνει ¨μπουρμπουλήθρες¨ που λέγονται multiverse. (πολυσύμπαντα). Γενικά τα εδάφια της νέας φυσικής, της εξώτερης και της εσώτερης, μας γεμίζουν χάος, ανασφάλεια, κατάθλιψη. Και ό,τι δεν επιφέρει πανικό, το αποδεχόμαστε, αλλά μπαίνει κάτω από το χαλί μας. Αποδεχόμαστε την επιστήμη μεν, αλλά αν είναι έτσι τα πράγματα, και αυτή ουδεμία σταθερότητα προσφέρει. Θα έλεγε κανείς ότι ο Θεός, η Φύση, η Αλήθεια, αν το θέλετε, παίζει μαζί μας όπως η γάτα με το ποντίκι. Και η γνώση του ανθρώπου μοιάζει τιμωρία, σαν το Σίσυφο και τον Προμηθέα που τόλμησαν να τα βάλουνε με τους Θεούς, αναζητώντας την πηγή της γέννησης ο πρώτος και τον απεγκλωβισμό ο δεύτερος του ανθρώπου από το άχθος του θανάτου.

Πάντως είτε κυβερνά η απροσδιοριστία τον μικρόκοσμο και τον μεγάκοσμο, και έμμεσα και τον μεσόκοσμο που ζούμε, το μήλο τελικά θα πέσει κάτω από την μηλιά. Δεν έχει σημασία ποιος στον άνθρωπο το έδωσε, αλλά το ότι τρώγοντάς το αυτός αναρωτήθηκε την αιτία της ύπαρξης αλλά και του θανάτου. Την αιτία της ύπαρξης ζωής μέσω του θανάτου, είναι το πιο ορθό. Και την ερώτηση αυτή, που μπλέκεται το καλό με το κακό, ακόμα την πληρώνει.

Facebook Comments