Βασίλης Καρδάσης: «δύσκολες οι ανατροπές νοσηρών φαινομένων στην Ελλάδα…»

“Αποδεικνύεται πόσο δύσκολες είναι οι ανατροπές νοσηρών φαινομένων στην Ελλάδα, και πόση εχθρότητα προξενεί η προσπάθεια της Διοίκησης να διαμορφώσει ένα ανανεωμένο ακαδημαϊκά ΕΑΠ”.

Αναφέρει μεταξύ άλλων στη συνέντευξή του στη έντυπη ΒΟΡΕΙΝΗ (φύλλο 79)και στη Μέμα Χαλιώτη, ο  Πρόεδρος της Δ.Ε. του ΕΑΠ, Καθηγητής Βασίλης  Καρδάσης 

Κύριε Πρόεδρε, μόλις, μέσα σε ένα χρόνο από την ανάληψη των καθηκόντων σας, ως Πρόεδρος της ΔΕ του ΕΑΠ καταφέρατε να βγάλετε το ΕΑΠ από μια μακροχρόνια στασιμότητα και να το αναβαθμίσετε τόσο σε διοικητικά όσο και σε ακαδημαϊκά θέματα. Ποιο είναι το όραμά σας για το ΕΑΠ και ποιος ο τελικός σας στόχος;

Για τη στασιμότητα ας όψονται οι προηγούμενες Διοικήσεις, και αυτό δεν αποτελεί μια συνήθη μομφή. Ακαδημαϊκή αδράνεια, απουσία μόνιμου διοικητικού προσωπικού, έλλειψη στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών, γερασμένες δομές, απουσία φοιτητικής μέριμνας, με συνέπεια την ταχέως επερχόμενη φθορά του ιδρύματος. Πράγματι έγιναν σαρωτικές αλλαγές σε μικρό χρονικό διάστημα. Μόλις σε 18 μήνες το ΕΑΠ έχει αλλάξει το ακαδημαϊκό και το διοικητικό του πρόσωπο, κι αυτό έχει προκαλέσει ευμενή σχόλια από πολλές πλευρές. Η στρατηγική της Διοίκησης συνίσταται: α) στη δημιουργία νέων Προγραμμάτων Σπουδών με έμφαση στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, που θα εμπλουτίσουν το ακαδημαϊκό περιεχόμενο του ΕΑΠ, β) στην πλήρη αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, γ) στη συγκρότηση on-line Τμημάτων που θα διευκολύνουν τους φοιτητές των απομακρυσμένων περιοχών και των νησιών, δ) στη λειτουργία Παραρτημάτων σε πόλεις της περιφέρειας με βιβλιοθήκες και αναγνωστήρια, ε) στην επέκταση των παροχών προς φοιτητές και στ) στον ακαδημαϊκό προσανατολισμό προς το εξωτερικό που σημαίνει ξενόγλωσσα Προγράμματα και συνεργασίες με ξένα Πανεπιστήμια. Όραμα της Διοίκησης είναι το ΕΑΠ να βρεθεί στο μέλλον ανάμεσα στα καλύτερα ιδρύματα του κόσμου στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση!

Κληρονομήσατε, μπορώ να πω, από την προηγούμενη ΔΕ ένα σοβαρό πρόβλημα με δεκάδες συμβασιούχους υπαλλήλους. Τι πρόκειται να γίνει με αυτή την κατηγορία του προσωπικού;

Δια νόμου αρχικά εξασφαλίσαμε την επανασύναψη των συμβάσεών τους (πράγμα καθόλου δεδομένο) με την επιβάρυνση του ταμείου του ΕΑΠ. Συντάξαμε σχέδιο Οργανογράμματος με οργανικές θέσεις μόνιμου προσωπικού, οι οποίες θα καλυφθούν βάσει των διαδικασιών του ΑΣΕΠ. Ελπίζουμε να πάνε όλα καλά! Περιττό να υπογραμμίσω ότι οι μισθοί των υπαλλήλων θα επιβαρύνουν το ΕΑΠ. Έτσι το ίδρυμα θα αποκτήσει μόνιμο διοικητικό προσωπικό, ώστε να είναι σε θέση να υποστηρίξει τις ακαδημαϊκές του προτεραιότητες. 

Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) είναι ένα δημόσιο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα και παρέχει προπτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές. Βλέπουμε, φέτος, μεγάλη ανανέωση στα προγράμματα σπουδών. Πείτε μας για αυτήν την πρωτοβουλία σας.

Μέσα σε 4 μήνες δημιουργήσαμε 6 Νέα Προγράμματα Σπουδών, όλα μεταπτυχιακά ήτοι «Δημιουργική Γραφή» (σε συνεργασία με το Παν. Δυτικής Μακεδονίας), «Γήρανση και Χρόνια Νοσήματα» (σε συνεργασία με το Παν. Θεσσαλίας), «Ειδική Αγωγή» (πάλι σε συνεργασία με το Παν. Θεσσαλίας), «Ανθρωπολογία, Ιστορία και Κοινωνιολογία του αθλητικού χώρου», «Σύγχρονη Δημοσιογραφία» και ένα ξενόγλωσσο, το «Language Education for Refugees and Migrants». Όλα προσφέρονται σε Εξαμηνιαίες Θεματικές Ενότητες με ψηφιακό, διαδραστικό υλικό, με νέες εκπαιδευτικές μεθόδους και on-line Ομαδικές Συμβουλευτικές Συναντήσεις.

Μετά από μακροχρόνια αιτήματα των φοιτητών, προχωρήσατε σε αλλαγές σχετικά με την φοιτητική ταυτότητα. Ποιες είναι αυτές οι αλλαγές;

Πρώτον, για πρώτη φορά οι φοιτητές του ΕΑΠ παρέλαβαν φοιτητικές ταυτότητες, ίδιες με τις ανάλογες των υπολοίπων φοιτητών της χώρας, κι αυτό επειδή διακηρύσσουμε διακαώς ότι οι φοιτητές του ΕΑΠ δεν διαφέρουν από τους φοιτητές των συμβατικών ΑΕΙ.

Δεύτερον, προσφέραμε σε όλους τους φοιτητές μας το Δελτίο Μετακίνησης, το οποίο επιτρέπει τη χρήση των υπεραστικών λεωφορείων με έκπτωση ναύλου κατά 50%, εφόσον οι φοιτητές μας μετακινούνται από τον τόπο διαμονής τους στις 14 πόλεις που γίνονται οι Ομαδικές Συμβουλευτικές Συναντήσεις.

Δημιουργήσατε νέα  παραρτήματα και κέντρα σπουδών σε όλη την Ελλάδα.  Ποιος είναι ο σκοπός λειτουργίας τους;

Αντιλαμβάνεστε ότι το ΕΑΠ, ένα πανεπιστήμιο με χιλιάδες φοιτητές κατεσπαρμένους σε όλη τη χώρα, δεν νοείται να μη διαθέτει ικανή και ηχηρή παρουσία στις μεγάλες πόλεις. Θεωρούμε ότι τα Παραρτήματα θα αποβούν συν τω χρόνω κατά τόπους πανεπιστημιακές κοινότητες του ΕΑΠ. Με βιβλιοθήκες και αναγνωστήρια, με χώρους διαλέξεων, σεμιναρίων και πολιτιστικών εκδηλώσεων, αλλά και με εντευκτήρια για τους φοιτητές όπου θα μπορούν να συζητήσουν και να συναντήσουν καθηγητές και συμφοιτητές τους, ευελπιστούμε ότι τα Παραρτήματα θα γίνουν εστίες επιστήμης και πολιτισμού του ΕΑΠ στις μεγάλες πόλεις της περιφέρειας. Ήδη στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη έχουμε δρομολογήσει τις δέουσες ενέργειες σ’ αυτή την κατεύθυνση, ενώ και σε άλλες 7 πόλεις πρόκειται να δημιουργήσουμε ανάλογους χώρους.

Με ποιο σκεπτικό καταργήσατε την κλήρωση, ως τρόπο εισαγωγής στο ΕΑΠ;

Με συγχωρείτε, αλλά θα θεωρήσω σχεδόν περιττή την ερώτηση. Από πού τεκμαίρεται ότι σ’ αυτή την πολύπαθη χώρα, θα σπουδάζει στο ΕΑΠ ο τυχερός; Έχω συναντήσει φοιτητές που κληρώθηκαν μετά από 12 ολόκληρα χρόνια!!! Κατανοείτε τι σημαίνει αυτό; Ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν μπόρεσαν να σπουδάσουν όταν το επιθυμούσαν και συνεπώς δεν μπόρεσαν να αξιοποιήσουν έγκαιρα το πτυχίο τους. Είμαι σίγουρος ότι για πολλούς αυτό θα τους άλλαξε τη ζωή, τις προσδοκίες τους στον χώρο της γνώσης, τις επαγγελματικές προοπτικές τους. Συνεπώς η κατάργηση της κλήρωσης ήταν ακαδημαϊκά και κοινωνικά επιβεβλημένη. Ο κόσμος που θέλει να σπουδάσει στο ΕΑΠ είναι ενθουσιασμένος, καθώς επιτέλους το πανεπιστήμιο επιβεβαιώνει τον τίτλο του, ως Ανοικτό ίδρυμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το ΕΑΠ ξεκίνησε ως Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα «δεύτερης ευκαιρίας» και απευθυνόταν κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες ανθρώπων που ήθελαν να αποκτήσουν και περισσότερες γνώσεις αλλά και ένα πτυχίο ΑΕΙ. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ότι έχει αναδειχθεί σε κύρια επιλογή αρκετά μικρότερων ηλικιών καθώς και ήδη αποφοίτων άλλων ΑΕΙ, που το επιλέγουν και ως βασική αλλά και ως επιπλέον ακαδημαϊκή γνώση, μέσα από τα μεταπτυχιακά προγράμματα. Τι νομίζετε ότι παίζει ρόλο στην επιλογή  τους αυτή;

Τα χρόνια που πέρασαν άλλαξαν σημαντικά τη φυσιογνωμία της φοιτητικής κοινότητας του ΕΑΠ. Ενώ κάποτε πρόσφερε τη λεγόμενη «δεύτερη ευκαιρία» για σπουδές, σήμερα αυτό πια δεν ισχύει. Είναι χαρακτηριστική η μείωση του μέσου όρου της ηλικίας των φοιτητών μας. Αυτό συνεπάγεται ότι πολλοί νεώτεροι ηλικιακά προσβλέπουν στο ΕΑΠ για σπουδές υψηλού επιπέδου που να αντιστοιχούν στα σύγχρονα διεθνώς ακαδημαϊκά πρότυπα. Είμαστε επιπλέον σίγουροι ότι η θέσπιση των Νέων Προγραμμάτων θα προσελκύσει ακόμη περισσότερους νέους φοιτητές. Νομίζω ότι η αιτία αυτού του προσανατολισμού πρέπει να αναζητηθεί στο «καλό όνομα» του ΕΑΠ, στην οικονομική κρίση που εμποδίζει τις σπουδές σε ΑΕΙ της περιφέρειας, αλλά και η χαμηλή οικονομική συνδρομή, τουλάχιστον σε σύγκριση με τις δαπάνες που απαιτούνται για διαμονή και φοίτηση σε κάποια επαρχιακή πόλη. Μη μας διαφεύγει ότι στο ΕΑΠ ο φοιτητής σπουδάζει από τον χώρο του, κι αυτό είναι ένα συγκριτικό πλεονέκτημα του μοναδικού ιδρύματος που δραστηριοποιείται στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

Στις προθέσεις σας είναι το ΕΑΠ να μπορεί να προμηθεύεται τα διδακτικά συγγράμματα των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών του Ιδρύματος σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή μέσω του πληροφοριακού συστήματος «ΕΥΔΟΞΟΣ» καθώς και η λειτουργία εκδοτικού οίκου στο Ίδρυμα. Πείτε μας για αυτό το ιδιαίτερο και ενδιαφέρον θέμα.

Εντάξαμε το ΕΑΠ στο σύστημα προμήθειας συγγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας, δηλαδή στο σύστημα ΕΥΔΟΞΟΣ. Αυτό και μόνο συνεπάγεται μια σοβαρή μείωση στη δαπάνη των readers, της συμπληρωματικής βιβλιογραφίας δηλαδή. Επισημαίνω ότι ΟΛΟΚΛΗΡΗ η μείωση θα κατευθυνθεί στη μείωση του κόστους της οικονομικής συνδρομής των φοιτητών μας.

Επίσης δια νόμου ψηφίστηκε πρόσφατα η δυνατότητα του ΕΑΠ να συστήσει εκδοτικό οίκο, τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΑΠ. Στοχεύουμε μέσω του εκδοτικού μας οργανισμού να θέσουμε στην κυκλοφορία ένα μέρος από τα βιβλία μας, τα οποία μέχρι σήμερα –άκουσον-άκουσον- δεν διατίθενται στο εμπόριο, να εκδώσουμε επιστημονικά βιβλία της ελληνικής και της διεθνούς βιβλιογραφίας, καθώς και διδακτορικές διατριβές νέων επιστημόνων. Ευελπιστούμε ότι ο εκδοτικός οίκος του ΕΑΠ θα μιμηθεί σε ποιότητα και κύρος τα καλύτερα πρότυπα πανεπιστημιακών εκδόσεων της Ελλάδας και των ιδρυμάτων του εξωτερικού. Σ’ αυτή την κατεύθυνση θα δημιουργηθεί επιστημονική επιτροπή από συναδέλφους υψηλού κύρους, η οποία θα έχει την ευθύνη του επιστημονικού εκδοτικού προγράμματος.

Εκτός από την ακαδημαϊκή του υπόσταση το ΕΑΠ δείχνει και το κοινωνικό του πρόσωπο που είναι στοιχείο του πολιτισμού και των αξιών του. Πείτε μας για τις σημαντικές πρωτοβουλίες που πήρατε.

Έχουμε δημιουργήσει ένα σημαντικό project για την έρευνα του πεδίου και την εκπαίδευση προσφύγων, έχουμε υπογράψει πρωτόκολλο συνεργασίας με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και παρέχουμε υποτροφίες σπουδών σε κρατούμενους των φυλακών. Τέλος, έχουμε βάλει τα θεμέλια για τις πολιτιστικές ομάδες των φοιτητών και των υπαλλήλων μας, ενώ επίσης έχουμε ήδη πραγματοποιήσει πολιτιστικές εκδηλώσεις με τίτλο «Το ΕΑΠ στην πόλη» στην Πάτρα και την Αθήνα, η τελευταία σε συνεργασία με την ΕΡΤ και τα Μουσικά της Σύνολα.

Παρατηρούμε ότι το ΕΑΠ βρίσκεται συνέχεια στην επικαιρότητα, από τη μέρα που αναλάβατε τη διοίκηση του θα έλεγα, και παρόλη τη δραστηριότητα, αμεσότητα και αποτελεσματικότητα σας οι ερωτήσεις στη Βουλή πέφτουν βροχή! Τι έχετε να πείτε για αυτό;

Τι να πω; Λυπάμαι! Μια προσπάθεια που έχει την ομόθυμη συμπαράσταση χιλιάδων φοιτητών και συνεργαζόμενων καθηγητών, όσο και την αναγνώριση του συνόλου της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας έχει προκαλέσει πράγματι θύελλα επερωτήσεων στη Βουλή από συγκεκριμένα άτομα και πολιτικούς χώρους! Αποδεικνύεται πόσο δύσκολες είναι οι ανατροπές νοσηρών φαινομένων στην Ελλάδα, και πόση εχθρότητα προξενεί η προσπάθεια της Διοίκησης να διαμορφώσει ένα ανανεωμένο ακαδημαϊκά ΕΑΠ.

Το ΕΑΠ παρέχει σπουδές εξ αποστάσεως. Αυτό σημαίνει ότι από οποιοδήποτε μέρος της ελληνικής επικράτειας μπορεί κάποιος να σπουδάσει. Μέσα από ποια διαδικασία επιτυγχάνεται;

Το ΕΑΠ διαθέτει ψηφιακή πλατφόρμα η οποία εξυπηρετεί ‘ταυτόχρονα’ 40.000 φοιτητές. Εννοείται ότι ο κόσμος δεν πρέπει να συγχέει τις σπουδές της εξ αποστάσεως του ΕΑΠ με τη μέθοδο του e-learning που διαφημίζουν τα συμβατικά ΑΕΙ. Διότι εννοείται ότι δεν έχει ουδεμία σχέση η ηλεκτρονική παρακολούθηση ενός σεμιναρίου ή ενός μαθήματος στο πλαίσιο ενός συμβατικού ΑΕΙ, με την πλατφόρμα του ΕΑΠ όπου διατίθεται διαδραστικό εκπαιδευτικό υλικό προς μάθηση, συγκροτούνται ψηφιακές κοινότητες, υπάρχει συνεχής ψηφιακή συνεργασία με τον εκπαιδευτή/σύμβουλο του ΕΑΠ, κλπ.

Πρόσφατα ο Υπ. Παιδείας κ. Γαβρόγλου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ΕΑΠ. Το αποκάλεσε «εξαιρετικά επιτυχημένο εγχείρημα», μίλησε για αναβάθμιση και έδωσε την εντύπωση ότι θα ασχοληθεί ιδιαίτερα με το θεσμικό καθεστώς του ΕΑΠ. Με ποιο τρόπο νομίζετε ότι θα το αναβαθμίσει;

Ο υπουργός κ. Γαβρόγλου γνωρίζει το ΕΑΠ και έχουμε συζητήσει δια μακρών και επανειλημμένα για το ίδρυμα. Θεωρώ ότι θα στηρίξει τις δέουσες ενέργειες και πρωτοβουλίες της Διοίκησης για την ποιοτική αναβάθμισή του. Αυτό σημαίνει την ενίσχυση της θεσμικής θωράκισης του ΕΑΠ (υπάλληλοι, Οργανόγραμμα, Εσωτερικός Κανονισμός), αλλά και την εν τέλει διαμόρφωση ενός σύγχρονου διοικητικού πλαισίου που θα προσφέρει το αυτοδιοίκητο, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιομορφίες του ιδρύματος, το οποίο ενώ έχει συγκροτηθεί σε έναν ακαδημαϊκό κολοσσό, διαθέτει εντελώς περιορισμένο αριθμό δικών του καθηγητών.