Παρουσιάστηκαν «Οι Ασύμμετρες Πυρκαγιές του 2007 στην Ελλάδα»

Παρουσία του π. Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, του π. Υπουργού Ευριπίδη Στυλιανίδη, του Άδωνι Γεωργιάδη, του Αλέξη Μητρόπουλου και πολλών στελεχών της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας  παρουσιάστηκε το βιβλίο «Οι Ασύμμετρες Πυρκαγιές του 2007 στην Ελλάδα»  στην Αθήνα, την Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου σε αίθουσα κεντρικού ξενοδοχείου.

Για το βιβλίο μίλησαν, ο  Θόδωρος Ρουσόπουλος π. Υπουργός και καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, ο Νικόλαος Γιαννόπουλος αξιωματικός Ε.Σ και διδάκτωρ Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου στην τρομοκρατία και τις ασύμμετρες απειλές.

Το βιβλίο είναι έρευνα – μελέτη δύο αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, του  Γιάννη Σταμούλη και του Νίκου Διαμαντή, Προέδρου και επίτιμου Προέδρου της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος.

Οι συγγραφείς, εννέα χρόνια μετά τις φονικές πυρκαγιές του 2007 στην Ελλάδα, προσπαθούν  να απαντήσουν στα ερωτήματα που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια της δραματικής αυτής κρίσης, να φωτίσουν λίγο τα τραγικά εκείνα γεγονότα, να παραθέσουν μέσα από την «πυροσβεστική ματιά και σκέψη» μια σύνοψη γεγονότων και απόψεων.

Στη συγκεκριμένη έκδοση συλλέχθηκαν  και επεξεργάσθηκαν  κυρίως «ανοικτά δημόσια στοιχεία», πραγματικά γεγονότα και αληθινές μαρτυρίες.

Αυτά τα στοιχεία τα αξιολογήθηκαν  συνολικά και συγκριτικά, για να φανεί η μεγάλη εικόνα και όχι το κάθε συμβάν από μόνο του, που ουσιαστικά  απομακρύνει από τους πραγματικούς «ενόχους».

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου παρατίθεται  το «καυτό ημερολόγιο» των φονικών πυρκαγιών του καλοκαιριού του 2007, όπου με μια απλή ανάγνωση φαίνεται ξεκάθαρα το πρωτόγνωρο του φαινομένου εμφάνισης και διασποράς των εστιών σε όλη την χώρα.

Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται οι απόψεις και τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας, τόσο τις μέρες εκείνες, όσο και μετά, προσπαθώντας να εξηγήσουν το φαινόμενο και να προσεγγίσουν τις αιτίες και τους υπαίτιους.

Επίσης το στέλεχος των Ε.Δ. της χώρας μας και Διδάκτωρ του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην τρομοκρατία και τις ασύμμετρες απειλές, Ν. Γιαννόπουλος σε ειδικό κεφάλαιο αναλύει υπό το πρίσμα της ειδίκευσής του, τα πραγματικά στοιχεία του εφιάλτη που κτύπησε την πατρίδα μας, εκείνο το μοιραίο καλοκαίρι του 2007.

“Έχει κανείς πλέον αμφιβολία ότι μόνον τυχαία δεν ήταν τα γεγονότα του 2007 αλλά στόχευαν στην παραγωγή πολιτικών αποτελεσμάτων; Εγώ πάντως όχι”.

Ανέφερε, μεταξύ άλλων,  στην ομιλία του την οποία και μπορείτε να διαβάσετε παρακάτω,ο  Θόδωρος Ρουσόπουλος.

Η ομιλία Ρουσόπουλου:

Θα επιλέξω τρία σημεία ανάλυσης της ταραγμένης εκείνης περιόδου, αφού προηγουμένως ευχαριστήσω τους συγγραφείς για την πρόσκληση.

Το πρώτο αφορά το θέμα των πυρκαγιών εν γένει. Ως μεσογειακή χώρα αντιμετωπίζουμε συχνά το φαινόμενο των πυρκαγιών. O αείμνηστος καθηγητής περιβάλλοντος Νίκος Μάργαρης, ο οποίος ήταν ένας επιστήμονας χωρίς τις ακρότητες που συχνά συνοδεύουν το θέμα προστασία του περιβάλλοντος, είχε πλειστάκις αρθρογραφήσει για τις από αρχαιοτάτων χρόνων πυρκαγιές στην περιοχή μας και ειδικά στις μεσογειακές χώρες του ευρωπαϊκού νότου, στα παλαιά χρόνια σχεδόν αποκλειστικά λόγω υψηλών θερμοκρασιών και ανθρώπινης αβελτηρίας.

Αυτή είναι μια αθώα εισαγωγή η οποία ερμηνεύει εν γένει το φαινόμενο των πυρκαγιών αλλά όχι αυτό που συνέβη το 2007, το οποίο πρέπει να ειδωθεί και υπό ένα άλλο πρίσμα.

Και έρχομαι στο δεύτερο σημείο των παρατηρήσεών μου το οποίο αφορά την σκοπιμότητα.

Δεν είμαι καθόλου οπαδός των θεωριών συνωμοσίας, παρότι στην πολιτική μου πορεία μου δόθηκε η ευκαιρία κάποιες φορές να γίνω μάρτυρας συζητήσεων πίσω από κλειστές πόρτες για θέματα που αν ευρισκόμουν εκτός πολιτικής θα τα θεωρούσα υπερβολικά. Ως ορθολογιστής οπαδός του διαφωτισμού και της πραγματιστικής προσέγγισης των θεμάτων τολμώ σήμερα να πω πως το βιβλίο που παρουσιάζουμε και το οποίο περιλαμβάνει πλήρη κατάλογο των γεγονότων όπως εξελίσσονταν ώρα με την ώρα και μέρα με την νύχτα, σε μια αέναη κυκλική βασανιστική για όλους τους Έλληνες αλληλουχία επιθέσεων, απαντά με ακρίβεια στον προσεκτικό αναγνώστη και στις εύλογες απορίες του. Παραθέτει στοιχεία και δηλώσεις της εποχής και μεταγενέστερων χρόνων που συνθέτουν το πάζλ των γεγονότων με ανατριχιαστική ακρίβεια και επαγωγική διαδικασία απόδειξης.

Έχει κανείς πλέον αμφιβολία ότι μόνον τυχαία δεν ήταν τα γεγονότα του 2007 αλλά στόχευαν στην παραγωγή πολιτικών αποτελεσμάτων; Εγώ πάντως όχι.

Το βιβλίο δεν μεροληπτεί ούτε αποκρύπτει πως «στατιστικά κατά τις αντιπυρικές περιόδους που προηγούνται εκλογικών αναμετρήσεων αυξάνονται και οι πυρκαγιές και οι κατεστραμμένες δασικές εκτάσεις (σελ 54). Στην μοναδική εκλογική αναμέτρηση που δεν υπήρξε αύξηση των πυρκαγιών και των καμένων εκτάσεων ήταν το 1989, αλλά την προηγούμενη χρονιά είχαν ήδη καεί 1.105.000 στρέμματα (σ.55). Εκείνο όμως το οποίο συνέβη στην προεκλογική περίοδο του καλοκαιριού του 2007 υπερβαίνει κάθε όριο. Σε πολλές περιπτώσεις είχαμε πάνω από 200 πυρκαγιές μέσα σε ένα 24ωρο με ταυτόχρονες ενάρξεις νέων μετώπων σε πολλά διαφορετικά σημεία. Οι πολίτες ένοιωθαν ότι ένας αόρατος εχθρός επιτίθεται χωρίς να γνωρίζουν ποιος και με ποιες σκοπιμότητες.

Το βιβλίο υπενθυμίζει τις Χιλιάδες περιπτώσεις εμπρησμών τις δεκάδες συλλήψεις προσώπων που από πρόθεση οδήγησαν την χώρα σε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της με δεκάδες ανθρώπινα θύματα. Πολλοί καταδικάστηκαν για τις ευθύνες τους τότε από τα δικαστήρια που ακολούθησαν.

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει της προσοχής ότι ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας Μεσούτ Γιλμάζ μίλησε για το θέμα στις 23 Δεκεμβρίου του 2011 αναφέροντας πως η πυρπόληση ελληνικών δασών περιλαμβανόταν μεταξύ άλλων σε δράσεις των μυστικών υπηρεσιών της γείτονος (Διαβάστε σχετικά στις σελίδες 57 και 142 του βιβλίου, την δήλωση τόσο του πρώην Τούρκου πρωθυπουργού αλλά και αποκαλυπτική συνομιλία την οποίαν αναφέρει ο δημοσιογράφος ανταποκριτής πολλά χρόνια στην Νέα Υόρκη, Μιχάλης Ιγνατίου).

Το τρίτο σημείο της ομιλίας μου είναι αυτό που προκύπτει από την προσωπική μου εμπειρία και μαρτυρία που περιληπτικά επιθυμώ να καταθέσω σήμερα ενώπιόν σας. Γι’ αυτό θα μου επιτρέψετε και τον προσωπικό τόνο.

Αφορά κυρίως την ανθρώπινη διάσταση, τα συναισθήματα και την τραγικότητα που κλείνει μέσα της η πολιτική όταν έχεις να διαχειριστείς θέματα υπέρτερα των ανθρωπίνων δυνάμεών σου. Όταν πρέπει να απευθυνθείς σε ανθρώπους που έχασαν ζωές φίλων και συγγενών στην λαίλαπα της φωτιάς, όταν προσπαθείς να δώσεις κουράγιο μιλώντας τους στο τηλέφωνο κατ ιδίαν ή και δημοσίως, όπως έκανα συνεχώς τότε και για πολλές μέρες. Ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής μου ζήτησε να μην είμαι τελικώς υποψήφιος βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής, όπου είχα ήδη δραστηριοποιηθεί τον τελευταίο χρόνο, και να επανέλθω στο ψηφοδέλτιο επικρατείας και στην θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου ώστε να βοηθήσω με τις δικές μου δυνάμεις στους χειρισμούς αυτής της δύσκολης υπόθεσης στην οποίαν οφείλω ευχαριστώντας τον να πω ότι μου έδωσε ελευθερίες πέραν αυτών που προέβλεπε η θέση του υπουργού Επικρατείας. Αρμόδιοι και μη υπουργοί στην κυβέρνηση και βουλευτές συμμετείχαν με δυναμισμό  στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε την τραγωδία. Ενθέρμως υποστήριξα την πρόταση να αποκατασταθεί αμέσως ένα μέρος της ζημιάς δίδοντας στους πληγέντες ένα μικρό οικονομικό βοήθημα έγινε δεκτή εν μέσω αντεγκλήσεων στην κυβερνητική επιτροπή καθώς εκινείτο στα όρια των γραφειοκρατικών θεσμίων από άποψη ταχύτητας αλλά ήταν πάντως απολύτως νόμιμη. Ο πρωθυπουργός όμως αμέσως έδωσε εντολή να ακολουθηθεί η διαδικασία σύμφωνα με την οποία με μια μόνον υπογραφή υπεύθυνης δήλωσης ένας πολίτης που βρέθηκε αίφνης στον δρόμο θα μπορούσε την ίδια μέρα να αντλήσει 3.000 ευρώ από την τράπεζα για να έχει που να μείνει και πώς να αντιμετωπίσει τις πρώτες ανάγκες, ενώ εάν προσκόμιζε μια ακόμη υπογραφή – έγγραφη βεβαίωση της αστυνομίας, της πυροσβεστικής ή του οικείου Δήμου για το μέγεθος των ζημιών που υπέστη τότε θα μπορούσε να ζητήσει ένα μεγαλύτερο ποσόν 10.000 ευρώ.

Το γραφείο του  πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μαξίμου είναι στο ισόγειο.

Το γραφείο που είχα ως υπουργός Επικρατείας ήταν στο ίδιο κτίριο στον πρώτο όροφο. Με τον Κώστα Καραμανλή δεν φύγαμε σχεδόν για μια εβδομάδα και εργαζόμενοι είκοσι ώρες το 24ωρο, ξεκουραζόμαστε στους καναπέδες ο καθένας του γραφείου του για λίγο, καταφέραμε να συντονίσουμε πολλές ομάδες πρόθυμων ανθρώπων να βοηθήσουν αυτοθυσιαζόμενοι και σ’ αυτήν την κατηγορία βάζω τους ανθρώπους του Πυροσβεστικού Σώματος και όπως ήδη είπα σημαντικά πολιτικά στελέχη της τότε κυβέρνησης.

Την Τρίτη ημέρα που θα εδίδοντο τα βοηθήματα πληροφορήθηκα στις έξη τα ξημερώματα ότι ομάδες «ρομά» κατέβηκαν στην Ηλία διεκδικώντας ως μη όφειλαν χρήματα. Μετά από συνεννόηση με τον τότε υπουργό Βύρωνα Πολύδωρα, τηλεφώνησα αμέσως στον αρχηγό της Αστυνομίας και του ζήτησα να με ενημερώσει εντός της ημέρας για συλλήψεις όσων θα αποπειρώντο κάτι τέτοιο. Έως το μεσημέρι είχαν συλληφθεί 15. Στις επτά το απόγευμα, σε μια από τις έκτακτες ενημερώσεις που καθιέρωσα για μια εβδομάδα στην μεγάλη αίθουσα συνεντεύξεων του Ζαππείου, ανακοίνωσα τις συλλήψεις της Αστυνομίας σημειώνοντας πως η ποινή για τους παραβάτες προβλέπει διετή φυλάκιση χωρίς αναστολή και καλούσα όσους «κατά…λάθος» πήραν τα 3.000 ευρώ να τα επιστρέψουν εντός πέντε ημερών. Εντός των επομένων πέντε ημερών περίπου 1.500 παρανομούντες που –ας δεχθούμε ότι κατά… λάθος-  πήραν το έκτακτο βοήθημα, πήγαν στις τράπεζες και το επέστρεψαν.

Σ αυτό το τελευταίο σημείο θα ήθελα να επισημάνω το εξής: Τότε, για πρώτη ίσως φορά από την ίδρυσή του το ελληνικό κράτος είπε στους πολίτες ότι τους εμπιστεύεται και τους έδωσε αμέσως χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και περαιτέρω ταλαιπωρία σε μια περίοδο της ζωής τους που βρέθηκαν εκτεθειμένοι στον κίνδυνο και σε βαθύ πόνο- ένα μικρό βοήθημα για να αντεπεξέλθουν στην συμφορά που τους βρήκε. Την ίδια ώρα το κράτος ήταν παρόν και απέδειξε ότι μπορεί να ασκήσει έλεγχο και να επιβάλλει τιμωρία. Εάν ακολουθούσαμε σήμερα αυτό το παράδειγμα σε όλες τις διαδικασίες που συνδέουν τις σχέσεις κράτους – πολίτη τότε σίγουρα θα είχαμε κατακτήσει την εμπιστοσύνη που λείπει από τις δύο πλευρές. Η έλλειψη αυτής της εμπιστοσύνης έχει ως αποτέλεσμα το μεν κράτος δια των μηχανισμών του να θεωρεί ότι ο πολίτης μηχανεύεται τρόπους πώς να εξαπατήσει την διοίκηση και από την άλλη πλευρά ο κάθε πολίτης δικαίως σκέφτεται ότι έχει απέναντί του ένα εχθρικό και ανάλγητο κράτος. Αυτήν την εχθρότητα και αναλγησία πολεμήσαμε μεταξύ άλλων εκείνες τις δύσκολες στιγμές.

Στην ιστορούμενη περίοδο, η αλληλεγγύη των Ελλήνων πολιτών έφτασε στο απόγειο. Οι τηλεμαραθώνιοι στην ΕΡΤ συγκέντρωσαν ένα σεβαστό ποσό χρημάτων. Άνθρωποι μετρίων εισοδημάτων αλλά και πολλοί μεγάλοι επιχειρηματίες, η Κύπρος ως κράτος και η Ευρωπαϊκή Ένωση ως αρωγός, κατόπιν της αιτήσεως του Κώστα Καραμανλή και της επισκέψεως στις πληγείσες περιοχές του τότε προέδρου της Κομισιόν Μπαρόσο, ενίσχυσαν την διαδικασία αποκατάστασης. Ακόμη και οι φτωχοί κτηνοτρόφοι της Θράκης και νησιών της Ανατολικής Μεσογείου ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας να βοηθήσουν και έδωσαν δωρεάν ζωικό κεφάλαιο στους συναδέλφους τους της Ηλείας που έχασαν στις πυρκαγιές χιλιάδες οικόσιτα ζώα.

Η επιτυχής αντιμετώπιση ενός τόσο σύνθετου θέματος από την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή τότε, οδήγησε φυσικά σε πολιτικές επιθέσεις που είναι εμφανείς και μόνον αν κανείς ρίξει μια ματιά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων που φιλοξενούνται στο βιβλίο. Επιθέσεις που συνεχίστηκαν και στο υπόλοιπο της θητείας εκείνης της κυβέρνησης. Προσωπικά αποχώρησα από το κυβερνητικό σχήμα ένα χρόνο μετά εξ’ αιτίας αθλιοτήτων που όλοι πια γνωρίζετε ότι απεδείχθησαν περίτρανα ψεύδη αλλά εξεπέμφθησαν εναντίον μου με κύριο στόχο την κυβέρνηση Καραμανλή, μεταξύ άλλων ίσως και γιατί εκείνες οι μέρες των πυρκαγιών του 2007, της αποτελεσματικής δουλειάς και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης του πολίτη προς τους διοικούντες, ενίσχυαν όχι μόνον το προφίλ αλλά και ανεδείκνυαν την ουσία της πολιτικής μιας κοινωνικά ευαίσθητης κυβέρνησης η οποία κέρδιζε οπαδούς και στον πέραν της ιδεολογικής της ρίζας πολιτικό χώρο.

Κλείνοντας θα ευχαριστήσω τον αντιστράτηγο Νικόλαο Διαμαντή και τον Πύραρχο Ιωάννη Σταμούλη, με τους οποίους συνεργάστηκα επιτυχώς τότε αλλά και νωρίτερα όταν προετοιμάζαμε το κέντρο τύπου του Ζαππείου, το 2004 εν όψει Ολυμπιακών Αγώνων.

Ελπίζω η Πυροσβεστική και εν γένει τα Σώματα Ασφαλείας και οι Ένοπλες Δυνάμεις να έχουν πολλούς ανθρώπους που αγαπάνε την δουλειά τους όπως αυτοί οι δύο.

Σας ευχαριστώ.